Rơ-le nhảy hai lần một phút

Tờ lệnh điều việc anh Khang xé đưa sáng hai mươi tám tháng Tư ghi bốn chữ: thay bơm, hầm B2. Bên dưới có tên công trình. Hữu Nam đọc tên công trình đó rồi gấp tờ lệnh làm bốn như mọi lần, cất vào túi ngực, đi ra lấy xe.

Ba năm trước anh ra khỏi cái cổng ấy, có hai người mặc áo bảo vệ đi hai bên, một người cầm cái túi dụng cụ của anh. Hôm nay anh vào bằng cổng hàng, xuất trình tờ lệnh, đội mũ nhựa của khách phát cho thợ ngoài, dán một miếng giấy màu cam lên ngực áo. Cái áo có thêu chữ NAN. Người ở quầy không đọc chữ trên áo anh, chỉ đọc tờ lệnh.

Ông Tám Lành dẫn anh xuống. Hai người đi thang bộ, qua tầng hầm một, xuống B2. Dưới ấy lạnh, mùi bê tông ẩm với mùi dầu, đèn tuýp cách nhau bốn mét một cái. Ông Tám đi trước, chùm chìa khoá xoay trong tay.

"Cậu vào phòng bơm, đừng đi lối kia." Ông chỉ hành lang bên phải. "Bên đó là phòng điện, có khoá riêng."

"Vâng."

Ông Tám tra chìa vào ổ cửa phòng bơm. Ổ cứng, ông xoay hai lần không ăn, ông rút ra, hà một hơi vào chìa, tra lại. Trong lúc ông đứng làm việc ấy, Hữu Nam đứng lại ở chỗ ngã ba hành lang, quay đầu về phía cánh cửa lưới của phòng điện.

Qua lưới, anh thấy nó. Tủ điện tổng, ba khoang, sơn xám, tay nắm sơn đỏ, cái bảng nhãn men trắng gắn ở khoang giữa. Ba năm không ai đổi gì trên đó. Vẫn một cầu dao tổng đầu vào, vẫn dãy át-tô-mát nhánh xếp thành hai hàng, vẫn cái khoảng trống rộng bằng hai gang tay ở khoang phải, chỗ đáng ra phải có một cầu dao tách tầng đứng đấy. Chỗ trống ấy còn nguyên hai lỗ bắt vít bỏ không, vì bên thi công có khoan lỗ, chỉ không lắp.

Anh nghe trước khi anh nhìn tiếp.

Trong tủ có tiếng tách. Không phải tiếng át-tô-mát nhảy, nhẹ hơn, khô hơn: tiếng lá tiếp điểm của một cái rơ-le đóng rồi mở. Anh đứng yên, đếm nhịp bằng cách đếm hơi thở của mình. Tách. Hai mươi chín, ba mươi. Tách.

Hai lần trong một phút.

Anh đếm lại một phút nữa, cũng hai lần. Rơ-le nhiệt trên một tuyến nào đó đang đóng mở đúng nhịp ấy, mà rơ-le nhiệt không nhảy vì nó hỏng, nó nhảy vì nó đang làm đúng việc của nó. Trên vách bên trong cửa lưới có cái ampe kế mặt kim, đọc được từ chỗ anh đứng. Kim ở một nghìn tám trăm bốn mươi hai. Trên bảng nhãn men trắng, dòng chữ nhỏ nhất ghi định mức tủ: hai nghìn ampe. Chín giờ bốn mươi bảy sáng, ngày hai mươi tám tháng Tư.

"Cậu Nam." Ổ khoá đã ăn. "Vào đi."

Anh vào phòng bơm, làm hết cả buổi. Bơm cũ tháo ra, bơm mới lên bệ, cân tâm, xiết bu lông, đấu lại ba pha. Trong lúc quỳ dưới bệ bơm, anh lấy cuốn sổ bìa xanh trong túi dụng cụ ra, ghi bằng cây bút bi kẹp ở bìa. Dòng thứ nhất: rơ-le, hai lần một phút. Dòng thứ hai: ampe kế một tám bốn hai, định mức hai nghìn, chín giờ bốn mươi bảy, hai tám tháng Tư.

Hai giờ chiều thì trưởng ban kỹ thuật toà nhà xuống. Người đàn ông đó mặc áo sơ mi trong quần, cầm cặp tài liệu, đi cùng một cậu nhân viên bấm máy tính bảng.

"Bơm xong chưa?"

"Xong rồi. Con chạy thử hai lần." Hữu Nam đứng lên, lau tay vào giẻ. "Anh, cái tủ tổng bên phòng điện, con nghe rơ-le nhảy hai lần một phút. Ampe kế đang chỉ một tám bốn hai trên định mức hai nghìn. Cái đó là tủ đang chạy sát mép, mà thiếu một cầu dao tách tầng thì lúc nào có sự cố một tuyến là cả tủ đi theo."

Người kia không nhìn anh trong lúc anh nói. Ông ta lật hai trang trong cặp tài liệu, tìm một tờ, đưa cho cậu nhân viên.

"Tủ tổng bảo dưỡng tháng trước. Ngày hai mươi ba tháng Ba, đơn vị kiểm định vào, có biên bản, có ảnh, hồ sơ đủ." Ông ta gõ ngón tay lên tờ giấy. "Cậu là thợ của nhà thầu cơ điện bên ngoài, phạm vi của cậu là cái bơm. Phòng điện có khoá riêng, cậu đi ngang thì đi ngang, đừng đứng lại nghe."

"Con không đụng vào tủ."

"Tôi biết cậu không đụng." Ông ta cất tờ giấy, đóng cặp. "Tôi nói để lần sau khỏi phải nói. Xong việc thì cậu lên, ở dưới này không được ở lâu."

Hữu Nam thu dụng cụ, cuốn dây, xếp bơm cũ ra pa-lết. Ông Tám đi cùng anh lên thang bộ, không hỏi gì. Tới sảnh, anh phải đi ngang quầy lễ tân để trả cái mũ nhựa với miếng giấy cam.

Trên đầu quầy có cái bảng điện tử màu đỏ, chữ chạy từ phải sang trái, rồi đứng lại. SỐ NGÀY LÀM VIỆC AN TOÀN: 1.095.

Anh đặt cái mũ xuống mặt quầy, một tay còn giữ vành mũ. Ba năm là ba trăm sáu mươi lăm nhân ba, cộng một ngày nhuận, thì cái bảng ấy bắt đầu đếm từ cuối tháng Tư ba năm trước. Anh không phải nhẩm tiếp. Ngày hai mươi chín tháng Tư năm ấy anh ký nhận quyết định kỷ luật ở phòng nhân sự tầng ba, rồi được dẫn ra khỏi cổng.

Cái bảng đếm từ hôm không còn anh. Nó đếm đúng, chỉ đếm sai chỗ bắt đầu.

Ngoài bãi xe, anh mở sổ, lật sang một trang mới, ghi cái ngày ở lề trên, rồi ghi giữa trang một con số: một nghìn không trăm chín mươi lăm. Trang đó anh không ghi thêm gì nữa, không ghi tên ai.

Bốn giờ chiều anh tới bệnh viện. Mẹ anh vừa xong ca lọc máu, ngồi ở hàng ghế ngoài hành lang khoa thận, túi ni lông đựng phích nước để dưới chân. Anh dắt bà xuống quầy thu ngân tầng một, đóng tiền ca hôm nay với thuốc ngoài danh mục, sáu triệu bốn, biên lai số một trăm bảy mươi hai.

Cô điều dưỡng ở bàn trực nói khoản chậm quá hai tuần thì quầy dưới không thu hộ được, phải lên phòng tài chính kế toán tầng bốn, mà phòng đó đóng cửa bốn giờ ba mươi. Anh nhìn cái đồng hồ treo tường: bốn giờ hai mươi sáu. Đủ để lên tới đấy nếu đi thang bộ.

"Anh Nam, bác sĩ mời hai người vào." Cô nói.

Phòng bác sĩ Đường Minh Trí có điều hoà, một cái bàn gỗ, hai cái ghế đặt phía đối diện. Ông ta bốn mươi sáu tuổi, tóc rẽ gọn, cổ áo trắng, đeo hai cái bút ở túi ngực. Ông chỉ hai cái ghế.

"Bác Bảy ngồi đây. Cậu ngồi kia."

Ông ta mở bệnh án, đọc. Hữu Nam ngồi ở cái ghế xa hơn. Trên mặt bàn, chếch về phía ông ta, có một tập giấy đang mở, kẹp trên bìa cứng, kẻ ba cột. Anh nhìn nó một lần, đúng một lần, trong lúc ông ta còn đang lật bệnh án.

Sáu dòng. Cột một là tên. Cột hai là số hồ sơ. Cột ba là ngày ký. Dòng cuối cùng ký ngày sáu tháng Tư.

"Khoản của bác Bảy chậm ba tuần rồi." Bác sĩ Trí nói, mắt vẫn ở bệnh án. Giọng ông ta không nặng, không nhấn, giọng của người đã nói câu này nhiều lần trong tuần. "Chậm thì máy vẫn chạy cho bác, tôi vẫn kê thuốc cho bác. Nhưng bên tài chính họ có quy trình của họ, tôi không cãi được họ."

"Con lên đóng bây giờ." Hữu Nam nói. "Con đóng đủ, cả ba tháng tới."

Bác sĩ Trí ngẩng lên, nhìn cái áo bảo hộ của anh, nhìn xuống đôi giày mũi sắt còn bụi bê tông hầm B2. Ông cười nhẹ một cái.

"Cậu nào tôi cũng nghe câu đó. Tuần trước có người nói với tôi y hệt, sáu chữ giống nhau." Ông lật thêm một trang bệnh án, đọc, lật lại trang trước, đọc lần nữa. Cái kim dài trên đồng hồ tường sau lưng ông đi qua số bảy. Bốn giờ ba mươi lăm. Ông ta rút một tờ giấy từ dưới tập bìa cứng, xoay ngang. "Mà thôi, tôi có cái này tốt hơn. Có một chương trình nghiên cứu, hỗ trợ toàn bộ chi phí điều trị, thuốc trong ngoài danh mục, không mất một đồng nào nữa. Điều kiện là người bệnh ký một tờ đơn tự nguyện hiến mô, phần hiến thì sau này, lúc nào không dùng nữa."

Ông đẩy tờ giấy đi. Ông không đẩy nó về phía Hữu Nam. Ông đẩy nó sang phía mẹ anh, quay chữ về đúng hướng bà đọc, rồi đặt một cây bút lên góc trên tờ giấy.

"Bác đọc đi bác Bảy. Chữ to, dễ đọc."

Hữu Nam nghiêng người sang. Mẹ anh đã cầm cây bút. Bà giữ nó bằng cả ba ngón, kiểu người ít viết, rồi bà quay sang anh, hỏi bằng giọng thật thà nhất mà bà có.

"Cái này ký thì hết phải đóng tiền hả con?"